• Wat is Q-koorts en wat zijn de klachten? 
• Hoe groot is het besmettingsrisico?
• Wat kunt u doen? 
• Wie zijn een risicogroep? 
• Kan ik besmetting voorkomen?   
• Is Q-koorts te behandelen? 
• Kan ik gevaccineerd worden tegen Q-koorts? 
• Waar vind ik de besmette bedrijven? 
• Welke maatregelen gelden voor bedrijven? 
• Bezoek aan kinderboerderijen
• Downloaden
• Meer informatie 

Wat is Q-koorts en wat zijn de klachten?
Q-koorts is een infectieziekte die van dieren overgaat op mensen. Mensen krijgen de ziekte meestal via het inademen van de lucht waar de bacterie in zit. Dus niet altijd via direct contact met dieren. De meeste bacteriën komen in de lucht terecht tijdens de lammerperiode, van februari tot en met mei. U kunt gemiddeld 2 tot 3 weken (oplopend tot 6 weken) na besmetting klachten krijgen. De meeste mensen worden ziek van maart tot en met juli. Mensen met klachten hebben vaak milde griepklachten. Bij een ernstiger verloop begint de ziekte meestal acuut met heftige hoofdpijn, hoge koorts en een longontsteking met droge hoest en pijn op de borst. Soms veroorzaakt de bacterie een leverontsteking. Heeft u klachten na contact met dieren, of nadat u in de buurt van een besmet bedrijf bent geweest? Ga dan naar de huisarts. Die kan laten testen of u Q-koorts hebt en u behandelen. Weest u zich ervan bewust dat, zelfs nadat de Q-koorts is behandeld, veel mensen nog lang klachten kunnen houden. Dit betekend niet dat u chronische Q-koorts hebt.

Hoe groot is het besmettingsrisico?
Binnen een cirkel van 5 km rond een besmet bedrijf loopt u vooral in de lammerperiode, van februari tot en met mei, een verhoogd risico op besmetting met Q-koorts. Hoe groot dat risico is, is onbekend. Voor besmette bedrijven gelden nog steeds strenge maatregelen. Daarnaast zijn in 2008 en 2009 in Brabant en in dit jaar in heel Nederland alle melkgeiten en melkschapen tegen Q-koorts gevaccineerd. Door deze maatregelen zijn de risico's op besmetting enorm verlaagd en is dit jaar geen Q-koorts epidemie uitgebroken.

Wat kunt u doen?
U kunt de ontwikkelingen in de gaten houden. Het risico op besmetting is het grootst in de lammerperiode, van februari tot en met mei. Elke maand wordt opnieuw tankmelkonderzoek gedaan. De kaart met besmette bedrijven wordt hierop aangepast. Woont u in de buurt van een besmet bedrijf, of bent u daar geweest? Wees dan extra alert op klachten die passen bij Q-koorts, zoals koorts met hoofdpijn of hoesten. Ga tijdig naar de huisarts.

Wie zijn een risicogroep?
De kans om ernstig ziek te worden na besmetting is groter voor:

• zwangere vrouwen;  
• mensen met een hartklepafwijking;  
• mensen die een hartoperatie hebben gehad in het verleden;   
• mensen met vaatprothesen in één van de grote vaten;
• mensen met een afweerstoornis, bijvoorbeeld door kanker of door medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken.

Kan ik besmetting voorkomen?
Nee, u kunt besmetting niet voorkomen. U kunt de bacterie namelijk via de lucht inademen. Hoort u bij de mensen in de risicogroepen? Vermijd dan in ieder geval direct contact met melkgeiten en melkschapen. Woont u in de buurt van een besmet bedrijf, of bent u daar geweest? Wees dan extra alert op klachten die passen bij Q-koorts, zoals koorts met hoofdpijn of hoesten. Ga tijdig naar de huisarts.

Is Q-koorts te behandelen?
Is bij u Q-koorts vastgesteld? Dan krijgt u meestal een antibioticumkuur. U kunt lang vermoeidheidsverschijnselen overhouden die niet te behandelen zijn, maar die uiteindelijk wel genezen. Dit is iets anders dan de chronische vorm van Q-koorts. Deze vorm van Q-koorts komt vrijwel alleen voor bij mensen uit de risicogroepen.

Kan ik gevaccineerd worden tegen de Q-koorts?
Op dit moment niet. Er bestaat wel een vaccin in Australië maar dat is niet Nederland beschikbaar. De Gezondheidsraad heeft aangegeven dat het vaccineren van gezonde mensen niet zinvol is. De Minister van VWS zal waarschijnlijk na het zomerreces besluiten of het vaccin beschikbaar komt voor enkele mensen uit de risicogroepen.

Waar vind ik de besmette bedrijven?
Op deze kaart vind u het overzicht van besmette bedrijven in Nederland.

Welke maatregelen gelden voor bedrijven?
Naast een aantal algemene maatregelen, zoals de hygiënevoorschriften en ingestelde verplichte vaccinaties, moeten de bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld zich strikt houden aan maatregelen die het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hen oplegt. Deze maatregelen worden nu het effect is gbleken, langzaam versoepeld waar dat veilig en mogelijk is. Heeft u vragen over deze ingestelde maatregelen? Dan kunt u terecht bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit op www.minlnv.nl, dossier Q-koorts of via tel. 0800-22 333.

• Maatregelen schapen- en geitenbedrijven 
• Afbouwen van de maatregelen

Bezoek aan kinderboerderijen
De kans om op een kinderboerderij Q-koorts op te lopen is erg klein. Vanaf 2010 worden alle geiten en schapen op kinderboerderijen gevaccineerd tegen Q-koorts en gelden er regels die moeten voorkomen dat mensen in aanraking komen met de Q-koortsbacterie. Het is ook belangrijk dat u zelf goede hygiëne in acht neemt, bijvoorbeeld door de handen te wassen na contact met dieren of stro.
Lees voor meer informatie de flyer kinderboerderijen.

Downloaden

Meer informatie

• Ga naar de veel gestelde vragen over Q-koorts op de website van het RIVM
• Of kijk op: www.qkoortsinnederland.nl  

Heeft u vragen over de actuele situatie in het werkgebied van GGD Gelre-IJssel?
Neem dan telefonisch contact op met de afdeling Infectieziektebestrijding van GGD Gelre-IJssel via tel. 088 - 443 33 55 (kantooruren).

Meer informatie voor professionals