Hoogspanningslijnen zijn overal aanwezig in Nederland. Woont u in de buurt van hoogspanningslijnen? En maakt u zich zorgen over de invloed hiervan op uw gezondheid? Op deze pagina GGD Gelre-IJssel meer duidelijkheid geven over hoogspanningslijnen in relatie tot gezondheid.
Wat zijn hoogspanningslijnen?
Hoogspanningslijnen zijn onderdeel van het elektriciteitsnet van Nederland, dat een wisselspanning van 50 Hz levert. Dit houdt in dat alle activiteiten waarbij elektriciteit wordt geproduceerd, getransporteerd of gebruikt in principe een bron zijn van extreem laagfrequente elektromagnetische velden. Elektrische huishoudelijke apparaten die in de woning worden gebruikt, zijn ook bronnen van extreem laagfrequente elektromagnetische velden.
Kunnen magnetische velden van hoogspanningslijnen de gezondheid schaden?
Bij extreem lage frequenties kunnen kleine elektrische stromen in het lichaam worden opgewekt die kunnen leiden tot stimulatie van zenuwen en spieren. Bij extreem hoge blootstelling aan extreem lage frequenties kunnen hierdoor hartritmestoornissen ontstaan.
Uit onderzoeken blijkt dat kinderen die in de buurt van hoogspanningslijnen wonen een verhoogde kans hebben op het krijgen van leukemie (één extra geval per twee jaar in Nederland). Maar dat wil niet zeggen dat er ook sprake is van een oorzakelijk verband. Het is mogelijk dat in de toekomst blijkt dat het gevonden verband aan totaal andere factoren moet worden toegeschreven dan aan de elektromagnetische velden.
Daarnaast is in 2008 een onderzoek uit Zwitserland gepubliceerd waarin een relatie wordt gevonden tussen mensen die nabij een hoogspanningslijn wonen en het overlijden aan Alzheimer. Ook in dit geval is geen oorzakelijk verband gevonden en is het dus niet duidelijk of elektromagnetische velden van hoogspanningslijnen een verhoogd risico vormen op het overlijden door Alzheimer.
Is wonen of verblijven in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen gevaarlijk voor de gezondheid?
Wetenschappelijke gegevens tonen een verband aan tussen het wonen in de nabijheid van hoogspanningslijnen en kinderleukemie en overlijden door Alzheimer. Er is echter geen oorzakelijk verband gevonden tussen blootstelling aan magnetische velden van hoogspanningslijnen en negatieve gezondheidseffecten.
Andere gezondheidseffecten dan kinderleukemie en overlijden door Alzheimer zijn in wetenschappelijk onderzoek niet in verband gebracht met wonen nabij hoogspanningslijnen. De meeste huizen liggen zo ver van hoogspanningslijnen dat het magnetisch veld ervan binnenshuis niet sterker is dan de velden van allerlei elektrische apparatuur in huis.
Wat is het beleid in Nederland?
In Nederland is, op grond van het voorzorgprincipe, beleid ontwikkeld ten aanzien van blootstelling aan magnetische velden van hoogspanningslijnen. Dit beleid houdt in dat in nieuwe situaties zoveel als mogelijk vermeden moet worden dat kinderen langdurig verblijven in de directe omgeving van bovengrondse hoogspanningslijnen. Het advies beperkt zich tot nieuwe situaties. De gezondheidseffecten zijn namelijk nog onzeker en de nieuwe situatie heeft als voordeel dat er nog veel keuzemogelijkheden zijn bij de aanleg van de hoogspanningslijn. In bestaande situaties hebben maatregelen vaak grote gevolgen.
Links en meer informatie
- Meer informatie over hoogspanningslijnen en gezondheid is te vinden op de website van het Ministerie van VROM.
- Meer informatie over onderzoek naar de gezondheidseffecten van hoogspanningslijnen is te vinden op de website van het Kennisplatform ElektroMagnetische Velden. Dit kennisplatform heeft als doel om burgers en werknemers te helpen wetenschappelijk onderzoek over elektromagnetische velden en gezondheid te begrijpen en op waarde te schatten.
- Ook de website van de Gezondheidsraad en de Wereldgezondheidsorganisatie bevatten informatie over onderzoek naar de gezondheidseffecten van hoogspanningslijnen .
- Voor meer informatie over de gezondheidseffecten van hoogspanningslijnen kunt u terecht bij het team Medische Milieukunde van de GGD Gelre-IJssel, 088 – 443 33 00
- www.steunpunthoogspanningslijnen.nl